హిందూ సంప్రదాయంలో ఆలయ దర్శనానికి ఎంతో విశిష్టమైన స్థానం ఉంది. దేవుడిని దర్శించుకోవడంతో పాటు ఆలయం చుట్టూ ప్రదక్షిణలు చేయడం కూడా భక్తులు ఆచరించే ముఖ్యమైన ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయం. అయితే ప్రదక్షిణలు చేయడం వెనుక ఉన్న ఆధ్యాత్మిక అంతరార్థం ఏమిటి? ఎన్ని ప్రదక్షిణలు చేస్తే ఎలాంటి ఫలితాలు కలుగుతాయి? అనే విషయాలను పద్మ పురాణం, స్కాంద పురాణాల్లోని శ్లోకాలు వివరిస్తున్నాయి.
మూడు రకాల పాపాల నుంచి విముక్తి
పద్మ పురాణంలో ప్రదక్షిణల ప్రాధాన్యతను తెలియజేస్తూ ఒక శ్లోకం ప్రస్తావించబడింది.
ప్రకర్షేణ క్షయం యాతి పాపం సర్వం త్రిధాకృతమ్‌
క్షీణత్వేచ గతే పాపే ప్రదక్షిణమితి శ్రుతమ్‌.
ఈ శ్లోక భావం ప్రకారం.. మనిషి తన శరీరం, మాట, మనసు ద్వారా మూడు రకాలుగా పాపాలకు పాల్పడుతుంటాడు. వీటిని కాయిక, వాచిక, మానసిక పాపాలుగా పేర్కొంటారు. భక్తిశ్రద్ధలతో ఆలయ ప్రదక్షిణలు చేయడం ద్వారా ఈ మూడు రకాల పాపాల నుంచి విముక్తి పొందవచ్చని పురాణ సంప్రదాయం చెబుతోంది.
ఎన్ని ప్రదక్షిణలు చేస్తే ఎలాంటి ఫలితాలు?
ఆలయంలో చేసే ప్రదక్షిణల సంఖ్యను బట్టి ఎలాంటి ఫలితాలు కలుగుతాయనే విషయాన్ని స్కాంద పురాణంలోని శ్లోకం వివరిస్తోంది.
ఏకేన జన్మజం పాపం ద్వాభ్యాం నశ్యతి నిశ్చయః
త్రిభిస్తు సర్వసంహారః పంచభిః శత్రునాశనం
సప్తభిః సకలైశ్వర్యం నవభిః సర్వకామదమ్‌
రుద్రసంఖ్యైః సుఖం ప్రోక్తం కోటిభిర్మోక్షముచ్యతే.
ఈ శ్లోకానికి సంబంధించిన సంప్రదాయ భావన ప్రకారం ప్రదక్షిణల సంఖ్యను బట్టి కలిగే ఫలితాలు ఇలా ఉన్నాయి.
- ఒక ప్రదక్షిణ: ఈ జన్మలో చేసిన పాపాలు తొలగిపోతాయని విశ్వాసం.
- రెండు ప్రదక్షిణలు: ఈ జన్మతో పాటు గత జన్మల పాపాల నుంచి విముక్తి లభిస్తుందని చెబుతారు.
- మూడు ప్రదక్షిణలు: జన్మజన్మలుగా చేసిన పాపాలు తొలగిపోతాయని పురాణ సంప్రదాయం పేర్కొంటోంది.
- ఐదు ప్రదక్షిణలు: శత్రు బాధలు, ఇబ్బందులు తొలగుతాయని విశ్వాసం.
- ఏడు ప్రదక్షిణలు: సకల ఐశ్వర్యాలు సిద్ధిస్తాయని చెబుతారు.
- తొమ్మిది ప్రదక్షిణలు: మనసులోని కోరికలు నెరవేరుతాయని విశ్వాసం.
- పదకొండు ప్రదక్షిణలు: సుఖసంతోషాలు, సకల సౌఖ్యాలు కలుగుతాయని పురాణ భావన.
కోటి ప్రదక్షిణలు చేస్తే మోక్షం లభిస్తుందా?
స్కాంద పురాణ శ్లోకంలో కోటి ప్రదక్షిణల ప్రస్తావన కూడా ఉంది. జీవితకాలంలో వివిధ ఆలయాలను దర్శించుకుంటూ చేసే ప్రదక్షిణల సంఖ్య కోటికి చేరితే, మరణానంతరం జీవుడికి మోక్షం లభిస్తుందని పురాణ సంప్రదాయం పేర్కొంటోంది.
ప్రదక్షిణలోని ఆధ్యాత్మిక అంతరార్థం
ప్రదక్షిణ అంటే కేవలం ఆలయం చుట్టూ తిరగడం మాత్రమే కాదు. భగవంతుడిని కేంద్రంగా భావించి, ఆయన పట్ల భక్తి, విశ్వాసం, అంకితభావాన్ని చాటుకోవడమే ప్రదక్షిణలోని ప్రధాన ఆధ్యాత్మిక భావన. అందుకే ఆలయానికి వెళ్లినప్పుడు తొందరపడకుండా, మనసులో దైవనామస్మరణ చేస్తూ భక్తిశ్రద్ధలతో ప్రదక్షిణలు చేయాలని పెద్దలు సూచిస్తారు.
అయితే ప్రదక్షిణల సంఖ్య కంటే భక్తి, శ్రద్ధ, పవిత్రమైన మనసుతో ఆచరించడం ముఖ్యమని గుర్తుంచుకోవాలి. ఆలయ సంప్రదాయాలు, ఆయా దేవతలకు సంబంధించిన ఆచారాలను గౌరవిస్తూ ప్రదక్షిణలు చేయడం శ్రేయస్కరం.
