మన శరీరాన్ని బ్యాక్టీరియా, వైరస్లు, ఇతర సూక్ష్మజీవుల నుంచి కాపాడటంలో రోగనిరోధక వ్యవస్థ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. అయితే కొన్ని సందర్భాల్లో ఈ వ్యవస్థ పొరపాటుగా ఆరోగ్యకరమైన శరీర కణజాలాలపైనే దాడి చేస్తుంది. ఈ విధమైన స్వయం ప్రతిరక్షక (ఆటో ఇమ్యూన్) పరిస్థితుల్లో ఒకటే ల్యూపస్.
సాధారణంగా శరీరంలోకి ప్రవేశించే వ్యాధికారక సూక్ష్మజీవులను రోగనిరోధక వ్యవస్థ గుర్తించి వాటిని ఎదుర్కొంటుంది. అయితే ల్యూపస్ వంటి పరిస్థితుల్లో వ్యాధికారకాలను, ఆరోగ్యకరమైన శరీర కణజాలాలను వేరు చేయడంలో రోగనిరోధక వ్యవస్థ విఫలమవుతుంది. దీంతో ఆరోగ్యకరమైన కణజాలాలపై దాడి చేసి వాపు, నష్టం కలిగిస్తుంది. ల్యూపస్ ఒక్క అవయవానికే పరిమితం కాకుండా చర్మం, కీళ్లు, మూత్రపిండాలు, గుండె వంటి పలు అవయవాలను ప్రభావితం చేయవచ్చు.
కీళ్ల నొప్పులు ప్రధాన లక్షణం
కీళ్లు లేదా కండరాల్లో తరచూ నొప్పి రావడం ల్యూపస్ ప్రారంభ లక్షణాల్లో ఒకటిగా ఉంటుంది. సాధారణంగా శరీరానికి ఇరువైపులా ఒకేసారి నొప్పి కనిపించవచ్చు. ముఖ్యంగా మణికట్టు, చేతులు, వేళ్లు, మోకాళ్ల కీళ్లలో నొప్పి, వాపు, ఎర్రదనం, వెచ్చదనం కనిపించవచ్చు. రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్తో పోలిస్తే ల్యూపస్లో కీళ్లకు శాశ్వత నష్టం సాధారణంగా తక్కువగా ఉంటుంది.
చర్మంపై దద్దుర్లు
ల్యూపస్ చర్మాన్ని కూడా ప్రభావితం చేస్తుంది. ముఖం, మెడ, చేతులు తదితర శరీర భాగాల్లో ఎర్రటి మచ్చలు, పొలుసులు లేదా దద్దుర్లు కనిపించవచ్చు. కొందరిలో నోటిలో పుండ్లు ఏర్పడతాయి. ముఖ్యంగా ముఖంపై ముక్కు, చెంపల మీద కనిపించే సీతాకోకచిలుక ఆకారపు దద్దుర్లు ల్యూపస్లో గుర్తించదగిన లక్షణంగా ఉంటాయి.
తీవ్ర అలసట.. జ్వరం
ల్యూపస్ ఉన్నవారిలో తీవ్రమైన అలసట కనిపించవచ్చు. ఈ అలసట రోజువారీ కార్యకలాపాలను ప్రభావితం చేసే స్థాయిలో ఉండొచ్చు. కొందరిలో జ్వరం కూడా రావచ్చు. చేతి గోళ్లలో మార్పులు, గోళ్ల చుట్టూ వాపు వంటి లక్షణాలు కూడా కనిపించే అవకాశం ఉంది.
ల్యూపస్తో సంబంధం ఉన్న రేనాడ్స్ సిండ్రోమ్ కారణంగా చలి లేదా ఒత్తిడి సమయంలో చేతులు, కాళ్ల వేళ్లు మొదట తెల్లగా, ఆ తర్వాత నీలం లేదా ఎరుపు రంగులోకి మారవచ్చు. చిన్న రక్తనాళాల్లో రక్తప్రసరణ తగ్గడం వల్ల తిమ్మిరి లేదా నొప్పి కూడా కలగవచ్చు.
మహిళల్లో అధికంగా
ల్యూపస్ ఎవరికైనా రావచ్చు. అయితే పురుషులతో పోలిస్తే మహిళల్లో ఈ వ్యాధి ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. ల్యూపస్ను నిర్ధారించేందుకు ఒకే ఒక్క పరీక్ష ఉండదు. వైద్యులు లక్షణాలు, శారీరక పరీక్షలతో పాటు రక్త పరీక్షలను పరిశీలిస్తారు. యాంటిన్యూక్లియర్ యాంటీబాడీస్ (ANA) పరీక్ష వంటి పరీక్షలు నిర్ధారణ ప్రక్రియలో ఉపయోగపడతాయి. అయితే ANA పాజిటివ్గా రావడం మాత్రమే ల్యూపస్ ఉన్నట్లు నిర్ధారించదు.
లక్షణాల నియంత్రణకు చికిత్స
ల్యూపస్కు ప్రస్తుతం సంపూర్ణంగా నయం చేసే చికిత్స అందుబాటులో లేకపోయినా, లక్షణాలను నియంత్రించడంతో పాటు అవయవాలకు కలిగే నష్టాన్ని తగ్గించేందుకు వివిధ చికిత్సా విధానాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. చర్మ దద్దుర్లకు వైద్యుల సూచన మేరకు కార్టికోస్టెరాయిడ్ క్రీములు, కీళ్ల నొప్పి వంటి లక్షణాలకు నాన్స్టెరాయిడల్ యాంటీ ఇన్ఫ్లమేటరీ మందులు ఉపయోగించవచ్చు. యాంటీమలేరియల్ మందులు, ముఖ్యంగా హైడ్రాక్సీక్లోరోక్విన్, కీళ్ల నొప్పులు, నోటి పుండ్లు, చర్మ దద్దుర్ల నియంత్రణలో ఉపయోగపడతాయి.
ల్యూపస్ లక్షణాలు వ్యక్తి నుంచి వ్యక్తికి భిన్నంగా ఉండవచ్చు. కీళ్ల నొప్పులు, నిరంతర అలసట, వివరించలేని జ్వరం, చర్మంపై దద్దుర్లు వంటి లక్షణాలు తరచూ కనిపిస్తే వైద్యులను సంప్రదించి తగిన పరీక్షలు చేయించుకోవడం అవసరం.
